يادگيري سيار(m-learning)
يادگيري همراه
وسايل همراه مثل تلفن همراه در عصر جديد،مانند بند نافي ،فرد را به محيط كارش وصل مي كند و ديگر او جدا از محيط كار نيست.هر جا كه باشد كار به دنبال اوست.هرجايي مي تواند محيط كار و يادگيري او محسوب شود.نكته ي ديگري كه داراي اهميت است اين است كه،وسايل همراه مرز فضاي خصوصي و عمومي را مخدوش كرده است.
وقتي بحث آموزش و يادگيري به ميان مي آيد،بلافاصله كلاس متشكل ازچهار ديوار، داراي ميز، صندلي ، تخته سياه ،سكوت و خشك نشستن دانش آموزان، قوانين و مقررات انظباتي،تأكيد و اصرار معلم به ياددهي ،زمان آموزش ثابت و مشخص و... به ذهن مي آيد.اين سبك و شيوه ياددهي آموزش(training) از سوي محققان و متخصصان حوزه علوم تربيتي شيوه سنتي لقب گرفته كه با زور و اجبار همراه است.
اكنون با ورود تكنولوژي هاي جديد آموزشي،آموزش اين شيوه مرسوم تغيير ماهيت پيدا كرده و متمركز به سمت آموزش توزيع شده،يادگيري به موقع() و هنگام نيز هدايت شده است(رسول زاده،1387).پذيرش راههاي جديد آموزشي اكنون به صورت يك اجبار در امده چون سرعت و شتاب حركت در زندگي بشر امري اجتناب ناپذير است،آموزش و فراگيري سريع نيز از اين قاعده مستثني نيست.
رد پاي تاريخچه تكنولوژي آموزشي به سال 1844 بر مي گردد كه ساموئل مورس اولين پيام تلگرافي خود را از طريق امواج فرستاد و نخستين انتقال اطلاعات را به وسيله امواج پايه ريزي كرد(شريفي،1387).استفاده از امواج موجب شكل گيري راديو آموزشي شد.(پسر يك جنگلبان بدون آنكه به مدرسه برود درسهاي خود را از طريق راديو آموخت از آن زمان به بعد سير پيشرفت تكنولوژي و نقش آن در آموزش ادامه يافت) و در حال شكل گيري است از جمله آموزش با ضبط صوت،تلويزيون آموزشي،ويدئو،فيلم،ماهوارهةكامپيوتر،تلفن همراه و.....
ورود رايانه به عرصه زندگي بشر به ويژه در عرصه آموزش موجب دگرگونيهاي زيادي را فراهم آورد و در مدت كوتاهي توانست فضاي ثابت مدرسه و كلاس،اقتدار معلمي را تسخير نموده و زير سوال ببرد و به جاي آن فضاي مجازي و يادگيري الكترونيكي را جايگزين نموده،كاركردهاي جديدي را تعريف كند.اين تغيير رويكرد آموزشي از ياددهي به يادگيري با بهره گيري از تجهيزات و تكنولوژي آموزشي فضاي حاكم بر نظام آموزشي جوامع را متحول ساخت و زمينه ظهور واژه هاي مثل يادگيري الكترونيكي،آموزش مجازي ،يادگيري همراه،آموزش مبتني بر رايانه،اينترنت،وب و تلفن همراه و....گسترش داد.
وسايل همراه تونسته است شيوه سنتي آموزش حضوري را تغيير داده و از آموزش تعريف تازه اي ارائه نمايد و زمينه يادگيري فراگيران را در منزل،محل كار ،مسافرت از لحاظ زماني و مكاني هموار كرده و بسياري از محدويت ها و ناكارامدي ها را برطرف سازد.(مقاله اسدپور كمال،1387)
امروزه با ايجاد و توسعه فناوري هاي نوين شاهد حركتي از آموزش استاد محور، كلاس محور، كتاب و جزوه محور به سوي آموزش فراگير محور، براي هر فرد در هر زمان و مكان هستيم كه دستيابي به اين هدف نيازمند فراهم آوري امكانات و تجهيزات است كه بتواند در كنار روش هاي سنتي يا متداول آموزش براي آموزشي مستقل، مادام العمر، طولاني مدت و موثر مهيا كند .
در عصر حاضر كه عصر فناوري اطلاعات است مي توان هر چيزي را از نوع همراه آن تصور كرد،حتي اگر آن چيز يادگيري باشد. مقوله ي يادگيري همراه نيز بحث جديدي است كه پس از آموزش الكترونيكي مطرح شده است تا از اين پس،در هر جا و هر وقت بتوان به امر آموزش و يادگيري پرداخت و نيز بتوان از امر يادگيري ارزشيابي به عمل آورد.
وسايل همراه مثل تلفن همراه در عصر جديد،مانند بند نافي ،فرد را به محيط كارش وصل مي كند و ديگر او جدا از محيط كار نيست.هر جا كه باشد كار به دنبال اوست.هرجايي مي تواند محيط كار و يادگيري او محسوب شود.نكته ي ديگري كه داراي اهميت است اين است كه،وسايل همراه مرز فضاي خصوصي و عمومي را مخدوش كرده اس.به عنوان مثال در گدشته،وقتي فرد در كابين تلفن عمومي مشغول صحبت مي شد،اگر در كابين بسته نمي شد و يا شيشه ي كابين شكستته بود،فرد احساس راحتي نميكرد،چون تصور مي كرد كه حرفهايي دارد كه ديگران نبايد بشنوند.ولي امروزه در مترو،اتوبوس،تاكسي و ساير محيط هاي عمومي ،افراد بسياري را مي بينيم كه به راحتي درباره تجارت،كار منزل و موارد تحصيلي و ارتباطات شخصي و خصوصي خود حرف مي زنند.(عطاران،1386)
براي آناني كه در آموزش از ياد گيري همراه استفاده مي كنند تعاريف مختلفي وجود داردۀتقريباً تمام تعاريفي كه به نحوي به استفاده از فناوري هاي الكترونيكي توسط فراگيران را براي يادگيري تسهيل شده ي بهتري كه در جا و مكان مشخص نباشد ،را شامل مي شود.
فناوری های بی سیم سیار در امر آموزش ویاد گیری :
پيشرفت هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات تاثير زيادي در زندگي روزمره داشته است. هجوم فناوري هاي بي سيم سيار (MWT)، دستگاههاي پخش ديجيتال كوچك، انواع كارت هاي حافظه قابل حمل در دست افراد به خصوص جوانان، نوجوانان و حتي كودكان و نيز آمار بالاي مشتركين تلفن همراه، پتانسيل بالايي براي دريافت سرويس هاي گوناگون از جمله آموزش روي اين دستگاههاي بي سيم سيار ايجاد خواهد كرد. از طرفي اقشار مختلف جامعه به دلايل گوناگون از جمله اشتغال و دوري راه، امكان حضور در كلاس درس را ندارند و بنابراين نياز به استفاده از فناوري هاي نوين در امر آموزش و يادگيري تشديد خواهد شد. با بكارگيري فناوري هاي بي سيم سيار و روي آوري به روش هاي نوين آموزشي، قابليت دستيابي به مخاطبين بيشتري براي يادگيري امكان پذير خواهد شد. روش پيشرفته و نوين آموزش سيار يكي از راهكار هاي اشاعه خدمات آموزشي به اقشار مختلف جامعه و به نقاط دور دست مي باشد. به كمك MWT و با انتخاب پيكربندي هاي مختلفي از فناوري هاي بي سيم و دستگاههاي سيار مي توان آموزش هر جايي، هر زماني و هر مكاني ايجاد كرد. اين مقاله نگاهي اجمالي به فناوري هاي بي سيم سيار مورد استفاده در امر يادگيري دارد و با توجه به چالش ها و محدوديت هاي اين فناوري ها و اين نوع يادگيري، روش مناسبي براي ارائه آموزش سيار پيشنهاد مي دهد. با وجود محدوديت هاي MWT، اجراي آموزش سيار به صورت مستقل ناممكن بوده و در شرايط فعلي اين نوع آموزش تنها به صورت مكملي در كنار سيستم هاي آموزشي سنتي، از راه دور و الكترونيكي عملي خواهد بود.
الزامات وموانع یادگیری سیار در آموزش عالی :
امكان دستيابي به آموزش درهر زمان و هر مكان و نيز ارتقا كيفيت فعاليت آموزشي از محورهاي اصلي ايجاد يك سيستم آموزشي كارامد است هدف كلي پژوهش شناسايي موارد تاثيرگذار در استفاده از سيستم يادگيري سيار براي آموزش عالي است تغيير روش سنتي موجود و نياز محيطهاي دانشگاهي در به روز بودن و از دست ندادن فرصتهاي ارتقا و پيشرفت از ضروريات است پژوهش حاضر از نوع كاربردي روش آن غيرازمايشي و پيمايشي بوده و ابزار تحقيق پرسشنامه مي باشد كه پايايي آن با استفاده از الفاي كرونباخ 0/86 گزارش گرديد. جامعه اماري 1927 نفر از دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشكده كشاورزي دانشگاه ازاد اسلامي واحدعلوم تحقيقات تهران بودند كه از اين تعداد براساس فرمول كوكران 240 نفر بعنوان نمونه به كمك روش نمونه گيري طبقه اي با انتساب متناسب انتخاب شدند. يافته ها نشان داد كه از نظر دانشجويان در ميان استلزامات اعتقاد به افزايش انعطاف پذيري در سيستم آموزشي در بالاترين درجه اهميت و در اولويت اول قرار دارد در ميان موانع نگرش منفي آموزشگران از بالاترين اولويت برخوردار است نتايج تحليل عاملي نشان داد كه مهمترين استلزام بكارگيري يادگيري سيار عامل نگرش شامل احساس استقلال جذابيت آموزش توانمندسازي در دسترس بودن محتوا بالا بردن كارايي بالا بردن انعطاف پذيري پوشش مناسب و .. است.
یادگیری سیار ونقش آن در آینده یادگیری :
با كاربرد و توسعه تكنولوژي ارتباطات و اطلاعات 1 در امر آموزش و يادگيري به عنوان يكي از زمينه هاي اصلي پيشرفت بشري، در طليعه هزاره سوم ميلادي مفهوم يادگيري سيار 2 نيز به عنوان يكي از آخرين و مهمترين دستاوردهاي اين تكنولوژي براي بشر به منصه ظهور در آمده است. با اين حال بايد توجه داشت موفقيت در امر يادگيري سيار صرفا به تكنولوژي هاي فني مورد استفاده و قابليت هايي كه اين ابزار براي ما فراهم مي سازند وابسته نيست، بلكه اين امر به توانايي متخصصان تعليم و تربيت در رابطه با طراحي و توسعه فرصت ها و محيط هاي يادگيري مناسب نيز دارد. در واقع همانطور كه هم اكنون در صنعت و مشاغل تجاري شاهد هستيم، ظهور تكنولوژي هاي سيار باعث تغيير پارادايم ديگري در الگو و نظرات يادگيري در جامعه بشري شده است. بر طبق تئوري هاي آموزشي جديد(به ويژه تئوري يادگيري ساختار گرايي 3)، موسسات آموزشي ديگر نبايد فعاليت خود را صرفا متمركز بر فراهم سازي محتوي براي فراگيران كنند. بلكه علاوه بر اين تاكيد آن ها بايد معطوف به توانا سازي فراگيران در جهت جستجو، شناسايي، دستكاري و ارزيابي دانش موجود و يكپارچه سازي اين دانش در جهان كار و زندگي شخصي خود براي حل مشكلاتشان باشد.يادگيري سيار يك شاخه توسعه يافته از يادگيري الكترونيكي است كه نسبت به ساير انواع اين يادگيري امكان دسترسي به محتواي يادگيري و تعامل با ساير افراد حاضر در محيط يادگيري را با سهولت بيشتري براي فراگيران فراهم مي سازد. در مقاله حاضر، ابعاد كلي اين نوع از يادگيري را بررسي نموده و در انتها با ملاحظه دو نمونه از پروژه هاي انجام شده در اين باره، امكان پياده سازي اين تكنولوژي را در كشور خودمان مورد بحث قرار خواهيم داد.
مروری مفهومی بر یادگیری سیار :
امروزه با ايجاد و توسعه فناوري
هاي نوين شاهد حركتي از آموزش استاد محور، كلاس محور، كتاب و جزوه محور به سوي
آموزش فراگير محور، براي هر فرد در هر زمان و مكان هستيم كه دستيابي به اين هدف
نيازمند فراهم آوري امكانات و تجهيزات است كه بتواند در كنار روش هاي سنتي يا
متداول آموزش براي آموزشي مستقل، مادام العمر، طولاني مدت و موثر مهيا كند . از
سويي
ضرورت توجه به آموزش در دنياي امروز، صاحبان صنايع و فناوري سيار را بر آن داشت تا
به ابداع و ارائه سيستم هاي آموزشي در كنار سرويس هاي معمول تلفن هاي همراه برآيند
. پيچيدگي هاي فناوري هاي ارائه شده با تلفن هاي همراه از يك طرف و توجه به نيازها
و خواسته هاي آموزشي متقاضيان از طرف ديگر به يكي از اساسي ترين دغدغه هاي متوليان
فناوري تلفن همراه مبدل شده است .
اين مقاله گزارشي بر اساس مطالعه در اين زمينه است و مفهوم يادگيري سيار و
تكنولوژيهاي مرتبط با آن را بيان كرده و يك مرور از آنچه كه در حال استفاده است و
توسعه هاي آينده اين روش را ارائه مي كند و همچنين فوايد آنها را به صورت خلاصه
بيان مي كند ودر نهايت نيز موانع پيش رو براي پيشرفت اين تكنولوژي در كشورمان به
اختصار بيان شده است
مدل نوین آموزش الکترونیکی ترکیب سیار :
جمعيت جوان كشور ما ايران تشنه آموختن است و يكي از مهمترين دغدغه هاي كنوني اين قشر دسترسي به امكانات آموزش عالي و طي نمودن مدارج ترقي است فراهم آوردن بسترهاي يادگيري مناسب جهت برآورده شدن اين نياز از مهمترين وظايف افراد مسئول در حيطه آموزش و پرورش مي باشد شيوه هاي متعددي اعم از روشهاي سنتي و مدرن در دنيا و همينطور كشور ما به بهره برداري رسيده يا در حال شكل گيري مي باشند كه از جمله آنها مي توان به آموزشهاي مجازي ارائه شده در دانشكده هاي آموزش الكترونيكي دانشگاههاي پيشرويي چون شيراز علم و صنعت، تهران و بسياري ديگر اشاره داشت كه به حق خدمات بسيار كارآمدي را دراين زمينه ارائه كرده اند اما جهت همه گير كردن اين امكانات در هر زمان و هرمكاني براي دردسترس قرار داشتن جوانان علاقمند ناگزير به استفاده از فناوريهاي سيار خواهيم بود دراين مقاله در ابتدا برخي مفاهيم مرتبط همچون آموزش سيار و ويژگيهاي كارآمد ابزارهاي سيار آورده شده است و سپس به بررسي انواع مدلهاي آموزش الكترونيكي سيار خواهيم پرداخت درنهايت هم مدلي نوين جهت بهره برداري از ويژگيهاي كارآمد سيستم هاي آموزش الكترونيكي موجود و افزودن امتيازاتي كه ابزارهاي سيار در اختيار قرار مي دهند ارائه شده است اميد كه با پياده سازي اين سيستم ها در دانشگاههاي كشور قدمي موثر جهت اعتلاي ايران اسلامي با آموزش و پرورش جوانان اين مرزوبوم برداشته شود.
برچسب ها :